Το κείμενο που ακολουθεί συντάχθηκε από τον Πρόεδρο και Νομικό Σύμβουλο της ΜΟΤ.Ο.Ε. Θεόδωρο Γαζούλη, λαμβάνοντας υπόψη και την γνωμοδότηση του καθηγητή Πανεπιστημίου Ευρωπαϊκού Δικαίου κ. Πλιάκου Αστέριου – ο οποίος είναι ο Νομικός Σύμβουλος της Ομοσπονδίας σχετικά με την αντίθεση του άρθρου 49 του Κ.Ο.Κ. προς το υπερισχύον Ευρωπαϊκό Δίκαιο – και στάλθηκε συνημμένο στο υπ’ αριθ. Πρωτ. 2/2002 προς τον Πρωθυπουργό κ. Σημίτη.

ΙΣΧΥΕΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 49;

Η νομοθεσία μας είναι σε αρκετά ζητήματα πρόχειρη, αντιφατική ή συγκεχυμένη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα (εκτός της αύξησης της δουλειάς Δικηγόρων και Δικαστών), να εμφανίζεται μια μεγαλύτερη ή μικρότερη ανασφάλεια Δικαίου. Οι διατάξεις που αφορούν τους μοτοσυκλετιστές δεν αποτελούν εξαίρεση του ως άνω κανόνα. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και το περίφημο άρθρο 49 του Κ.Ο.Κ., το οποίο όπως γνωρίζουμε όλοι παραδίδει τους αγώνες μοτοσυκλέτας σε ένα σωματείο (λέσχη) και μάλιστα αυτοκινήτου, την ΕΛΠΑ. Προκαταλαμβάνοντας το συμπέρασμα θα έλεγα ευθέως ως νομικός ότι κατά τη γνώμη μου το άρθρο αυτό είναι ανίσχυρο. Οι κυριότεροι λόγοι είναι οι εξής :

Α. Συνταγματικοί

Β. Κοινοτικού Δικαίου

Γ. Εσωτερικού Δικαίου

A

1. Το άρθρο 49 του Κ.Ο.Κ. παρέχει το “pouvoir sportif” στο νομικό πρόσωπο που εκπροσωπεί στην Ελλάδα την αντίστοιχη Διεθνή Ομοσπονδία. Έτσι η ΕΛΠΑ, ως εκπρόσωπος όχι μόνον της FIA (Διεθνής Ομοσπονδία Αυτοκινήτου), αλλά και της FIM (Διεθνής Ομοσπονδία Μοτοσυκλέτας), ασκεί αποκλειστικά την αντίστοιχη εξουσία στην Ελλάδα. Και ερωτάται : είναι δυνατόν με διάταξη συνήθους νόμου η Ελληνική Πολιτεία να αυτοκαταργείται δίνοντας σε ένα ξένο Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (την FIM) την εξουσία να ορίζει “κατ’ αρεσκείαν” όποιον εκείνη θέλει ως εκπρόσωπό της στην Ελλάδα, χωρίς το ελληνικό κράτος να έχει τη δυνατότητα ελέγχου ή παρέμβασης ; Η πρόβλεψη αυτή του άρθρου 49 είναι τόσο ακραία, ώστε βάσει αυτής η Ελληνική Πολιτεία δεν έχει ούτε το δικαίωμα να προτείνει, ούτε την δυνατότητα να αντιτείνει στη FIM. Μερικοί ανταπαντούν : μα τα ίδια δεν γίνονται στην Ε.Ε. ; Απαντώ ότι οι περιπτώσεις είναι τελείως διαφορετικές, για πολλούς λόγους. Κυρίως όμως η εξουσία των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεμελιώνεται στο Σύνταγμα, το οποίο μάλιστα απαιτεί αυξημένη πλειοψηφία στη Βουλή για την λήψη σχετικής απόφασης. Ενώ το άρθρο 49, έτσι που διατυπώθηκε, είναι “μετέωρο” και θίγει την αρχή της Εθνικής μας κυριαρχίας.

2. Η ΕΛΠΑ ασκώντας την κατ’ άρθρο 49 εξουσία της αναγορεύεται σε Διοικητική Αρχή. Όμως, σύμφωνα με το Σύνταγμα, η Διοίκηση πρέπει να είναι ανεξάρτητη από ιδιωτικά συμφέροντα, αμερόληπτη και ουδέτερη. Είναι προφανές και πασίγνωστο ότι η ΕΛΠΑ δεν πληρεί τα κριτήρια αυτά. Ας φαντασθεί κανείς ένα Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης που να ελέγχεται π.χ. από τον κ. Μίνωα Κυριακού ....

B

1. Το άρθρο 49 του Κ.Ο.Κ. αποτελεί εμπόδιο στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών όπως αυτή προσδιορίζεται στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο και εξειδικεύεται μέσα από την Νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Δ.Ε.Κ.).

2. Επίσης το ίδιο άρθρο, εξασφαλίζοντας κατ’ουσίαν ένα μονοπώλειο, υπέρ ενός ιδιώτη (της ΕΛΠΑ) αποτελεί πρόσκομμα στον ελεύθερο ανταγωνισμό και κατά συνέπεια είναι παράνομο ως αντικοινωτικό. Διότι, ως γνωστόν, άλλες διατάξεις που έρχονται σε αντίθεση προς το Ευρωπαϊκό Δίκαιο, το οποίο έχει αυξημένη ισχύ έναντι του εσωτερικού Δικαίου, είναι ανίσχυρες. Το ζήτημα αυτό είναι τεράστιο, αλλά δεν μπορεί να εκτεθεί εδώ. Ας σημειωθεί πάντως ότι η ΜΟΤ.Ο.Ε. έχει στα χέρια της γνωμοδότηση καθηγητή Πανεπιστημίου του Ευρωπαϊκού Δικαίου με βάση την οποία θεμελιώνεται η ως άνω άποψη περί αντίθεσης του άρθρου 49 του Κ.Ο.Κ. προς το υπερισχύον Ευρωπαϊκό Δίκαιο, όπως αυτό εξειδικεύεται και εφαρμόζεται από το ΔΕΚ. Ας τονισθεί ότι το ΔΕΚ είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο σε ζητήματα παραβίασης των κανόνων περί ανταγωνισμού...

Γ

Μετά την έναρξη ισχύος του Αθλητικού Νόμου (ν.2725/99), ο οποίος είναι μεταγενέστερος του Κ.Ο.Κ., κατά την ορθότερη άποψη το άρθρο 49 του Κ.Ο.Κ. έχει καταργηθεί. Έτσι, όπως συμβαίνει και στα άλλα αθλήματα, το “pouvoir sportif” περιέρχεται στην αντίστοιχη Αθλητική Ομοσπονδία. Αυτό το γνωρίζει, όπως φαίνεται, και η ΕΛΠΑ, και πιέζει ώστε να υπάρξει κοινή Ομοσπονδία για όλα τα μηχανοκίνητα αθλήματα, σε αντίθεση με τα Διεθνώς κρατούντα, επειδή γνωρίζει ότι της είναι αδύνατο να ελέγξει μια Μοτοσυκλετιστική Αθλητική Ομοσπονδία (παρ’ ότι τα δύο-τρία τελευταία χρόνια προσπαθεί να δείξει αυξημένο ενδιαφέρον για τη μοτοσυκλέτα). Δυστυχώς, ο ν.2725 δεν προέβλεψε τι θα συμβεί στην μεταβατική περίοδο (μέχρι δηλαδή την επίσημη αναγνώριση της νέας Αθλητικής Ομοσπονδίας). Πάντως και στην περίοδο αυτή νομίζω ότι η ελληνική Διοίκηση κατά τη χορήγηση αδειών τέλεσης αγώνων μοτοσυκλέτας δεν θα πρέπει να θεωρεί ότι δεσμεύεται από την “σύμφωνη γνώμη” της ΕΛΠΑ βάσει του άρθρου 49 του Κ.Ο.Κ.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η πραγματικότητα έχει ήδη ξεπεράσει το άρθρο 49 του Κ.Ο.Κ. Αρκετοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και λέσχες Μοτοσυκλέτας δεν θεωρούν ότι το άρθρο αυτό συνεχίζει να ισχύει. Μετά από τις πρόσφατες ποινικές διώξεις για παραβίαση του άρθρου 49 (κατά του Νομάρχη Δράμας, κατά Προέδρων λεσχών μοτοσυκλέτας κ.α.), είναι σχεδόν βέβαιο ότι το θέμα θα κριθεί από τα Δικαστήρια.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η ΜΟΤ.Ο.Ε. που προσπαθεί ώστε να φέρει το θέμα ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων και του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) με απώτερο σκοπό να κριθεί το ζήτημα και το ΔΕΚ. Όμως, η απονομή Δικαιοσύνης είναι χρονοβόρα και, επί πλέον, είναι δυνατόν να εκδοθούν αντίθετες αποφάσεις από διαφορετικά δικαστήρια (δηλαδή να αποφασίσουν διαφορετικά, π.χ. τα Δικαστήρια της Αθήνας από αυτά της Θεσσαλονίκης, ή να κρίνουν αντίθετα τα Ποινικά Δικαστήρια από τα Διοικητικά κλπ).

Μέχρι, πάντως, να κριθεί το θέμα σε ανώτατο επίπεδο (ενώπιον του ΣτΕ ή του ΔΕΚ), οι μοτοσυκλετιστές θα πρέπει να γνωρίζουν ότι, αν και γενικά σε περίπτωση αμφιβολίας το τεκμήριο πρέπει να λειτουργεί υπέρ της ελευθερίας (στην προκειμένη περίπτωση της ελευθερίας προς διεξαγωγή αθλητικών γεγονότων), μόνον με δικό τους κίνδυνο μπορούν να αγνοούν το άρθρο 49 του Κ.Ο.Κ., επικαλούμενοι το Σύνταγμα, το οποίο προτρέπει ρητά τους πολίτες να σέβονται μόνον όσους νόμους συνάδουν προς αυτό